X-Factor heb je of heb je niet!

Madonna heeft het, net als Nelson Mandela en David Beckham. Waar hebben we het over? De X-factor, een populaire term sinds het tv-programma Idols. Maar wat is het nou precies. Drie deskundigen aan het woord.

"Het is iets bijzonders, waardoor je je ogen niet van iemand af kunt houden. Elk woord, elk gebaar van zo iemand boeit je," aldus acteur Steve Martin in de speelfilm Bowfinger, waarin op hilarische wijze de draak wordt gestoken met Hollywood. Nina de Man, Vlaams jurylid van het nu ook in België razend populaire Idols, of Idool 2003, zoals het daar genoemd wordt, legt het iets plastischer uit: "Het is iemand die het kot kan doen daveren," antwoordde zij kort en krachtig op de vraag wat 'het' is. In het programma Idols werd de term te pas en te onpas gebruikt: de X-factor oftewel: je hebt 'het' wel of je hebt 'het' niet.

Voorbeelden van mensen die in het bezit zijn van de X-factor zijn er te over. Madonna heeft het, Robbie Williams heeft het, Jackie Kennedy en prinses Diana hadden het en het Engelse voetbalidool David Beckham is nu zelfs onderwerp van een studie van twee Britse wetenschappers. Zij vragen zich af waarom Beckham zo mateloos populair is bij iedereen en dichten de voetballer van Manchester United zelfs 'messiasachtige' kwaliteiten toe. De X-factor is een mysterieus fenomeen waarover Jezus van Nazareth dus ook al over leek te bezitten. Maar wat is 'het' nu precies dat de een uitverkoren maakt en de ander niet? We vroegen het aan drie deskundigen.

Volgens trainer/coach Odile Koninx, die met haar organisatie Agnim mensen helpt te komen tot 'persoonlijk leiderschap', staat de X-factor, zoals die in programma's als Idols genoemd wordt, niet helemaal gelijk met charisma. "Het is wel een vorm ervan, maar ik noem het buitenkant-charisma. Die mensen hebben een soort fysieke uitstraling waar anderen erg van onder de indruk kunnen zijn. Een zangeres als Shakira bijvoorbeeld. Haar charisma zit heel erg in haar uiterlijke verschijnings vorm. Zodra zo iemand twee kilo te zwaar wordt, e ongeluk krijgt en een litteken ervan over houdt, of simpelweg ouder wordt, is het weg." Volgens Koninx kan dat soort charisma alleen maar bestaan bij de gratie van anderen: "Charisma is iets wat altijd te maken heeft met een wisselwerking tussen de persoon die het bezit en zijn publiek. In je eentje op een onbewoond eiland, heb je helemaal niets aan charisma."

Erica van Lanschot Hubrecht helpt met haar bedrijf Dresscode mensen aan een persoonlijke stijl en uitstraling. Zij werkte jarenlang als styliste voor modebladen en schrijft veel over mode. "De X-factor is eigenlijk de twinkeling die uit je ogen komt. Iemand komt binnen op een feestje en de hele zaal valt stil, dat idee. Het heeft voor een heel groot deel ook te maken met hoe zeker je van jezelf bent. Kleding is ook een hele belangrijke factor. Dat is het eerste wat je ziet. Het heeft dus te maken met je energie, je levenskracht, je vitaliteit en je charme in combinatie met je uitstraling en je intenties. Als je bedenkt dat het een feit is dat de eerste indruk van iemand voor 55% uit non-verbale communicatie bestaat, voor 38% uit de manier waarop iemand praat en zich gedraagt en maar 7% uit de inhoud, dan zie je hoe bepalend je persoonlijkheid is.

 "Ze geeft een aansprekend voorbeeld uit 1960 toen presidentskandidaten Richard Nixon en Jack Kennedy voor het eerst voor de camera's met elkaar in debat gingen. "Kennedy zag er prachtig en vitaal uit in een strak gesneden krijtstreeppak aan en Nixon had een slecht zittend jasje aan en stond er een beetje knullig bij. De strijd leek dus meteen in het voordeel van Kennedy uit te vallen. Tegelijkertijd heeft men onderzoek gedaan onder een groep mensen die het debat alleen via de radio hadden gevolgd. Zij zeiden allemaal: Nixon is de winnaar. Die groep had de 'bodylanguage' helemaal gemist. Zo zie je dus wat je kunt doen met een goede regie, goede kleding en de juiste adviseurs om iemand heen."